از کجا بفهمیم توربین (مبدل گشتاور) لودر نیاز به تعمیر دارد؟ ۱۰ نشانه مهم که نباید نادیده بگیرید (بخش دوم)

بخش دوم | ادامه بررسی علائم خرابی توربین (مبدل گشتاور) لودر

ادامه مقاله

در بخش اول این مقاله با وظیفه مبدل گشتاور (توربین) در سیستم انتقال قدرت لودر آشنا شدیم و توضیح دادیم که این قطعه چگونه نیروی موتور را به گیربکس منتقل می‌کند. همچنین سه نشانه مهم خرابی شامل بالا رفتن دور موتور بدون افزایش قدرت، کند شدن حرکت اولیه دستگاه و افت کشش هنگام بارگیری را بررسی کردیم.

در ادامه، به نشانه‌هایی می‌پردازیم که معمولاً زمانی ظاهر می‌شوند که خرابی مبدل گشتاور پیشرفت کرده است. این علائم اگر به‌موقع تشخیص داده نشوند، می‌توانند علاوه بر خود توربین، به گیربکس نیز آسیب وارد کنند و هزینه تعمیرات را چند برابر افزایش دهند.

۴. افزایش غیرعادی دمای روغن گیربکس

یکی از مهم‌ترین نشانه‌هایی که بسیاری از اپراتورها در ابتدا آن را نادیده می‌گیرند، بالا رفتن غیرعادی دمای روغن گیربکس است.

در یک مبدل گشتاور سالم، انتقال نیرو با کمترین اتلاف انرژی انجام می‌شود. اما زمانی که قطعات داخلی توربین دچار سایش، فرسودگی یا لغزش شوند، بخشی از توان موتور به جای انتقال به گیربکس، به گرما تبدیل می‌شود.

نتیجه این اتفاق، افزایش دمای روغن گیربکس است.

اپراتور ممکن است متوجه موارد زیر شود:

• گیربکس نسبت به گذشته زودتر داغ می‌شود.

• پس از چند ساعت کار، قدرت دستگاه کاهش پیدا می‌کند.

• عملکرد لودر در شیفت‌های طولانی ضعیف‌تر می‌شود.

• در بعضی مدل‌ها چراغ هشدار دمای گیربکس روشن می‌شود.

نکته مهم این است که بالا رفتن دمای روغن همیشه به معنی خرابی توربین نیست.

برای مثال، مشکلات زیر نیز می‌توانند همین علامت را ایجاد کنند:

• گرفتگی رادیاتور روغن گیربکس

• خرابی فن خنک‌کننده

• پایین بودن سطح روغن

• استفاده از روغن نامناسب

• خرابی پمپ روغن گیربکس

اما اگر افزایش دما همزمان با افت کشش دستگاه اتفاق بیفتد، احتمال خرابی مبدل گشتاور بسیار بیشتر می‌شود.

۵. ضربه یا تأخیر هنگام حرکت جلو و عقب

یکی از تست‌هایی که تقریباً تمام تعمیرکاران باتجربه قبل از خرید لودر انجام می‌دهند، بررسی رفتار دستگاه هنگام تغییر جهت حرکت است.

در یک سیستم سالم، زمانی که دسته دنده از حالت Forward به Reverse یا بالعکس تغییر می‌کند، دستگاه باید:

• بدون ضربه شدید وارد حرکت شود.

• واکنش مناسبی داشته باشد.

• تأخیر غیرعادی نداشته باشد.

اگر هنگام تغییر جهت موارد زیر مشاهده شود:

• چند ثانیه مکث قبل از حرکت

• ورود ناگهانی و ضربه‌ای دستگاه به حرکت

• لرزش هنگام شروع حرکت

باید سیستم انتقال قدرت با دقت بیشتری بررسی شود.

البته اینجا یک اشتباه رایج وجود دارد.

بسیاری از افراد تصور می‌کنند هر ضربه‌ای هنگام حرکت، به معنی خرابی توربین است؛ در حالی که این علامت می‌تواند ناشی از موارد زیر نیز باشد:

• خرابی شیرهای کنترل گیربکس

• افت فشار روغن گیربکس

• فرسودگی صفحات داخلی گیربکس

• تنظیم نبودن سیستم هیدرولیک گیربکس

به همین دلیل، یک تعمیرکار حرفه‌ای هیچ‌گاه فقط بر اساس این علامت، حکم به باز کردن مبدل گشتاور نمی‌دهد.

۶. شنیدن صدای غیرعادی از قسمت توربین

یکی از علائمی که معمولاً در خرابی‌های پیشرفته‌تر دیده می‌شود، ایجاد صداهای غیرعادی از قسمت بین موتور و گیربکس است.

این صداها ممکن است به شکل‌های مختلف شنیده شوند:

• زوزه ممتد

• صدای ساییدگی فلز

• صدای برخورد قطعات داخلی

• لرزش همراه با صدا

فرسودگی یاتاقان‌ها، آسیب دیدن پره‌های داخلی یا لق شدن بعضی قطعات مبدل گشتاور می‌تواند چنین صداهایی ایجاد کند.

اما تشخیص محل دقیق صدا اهمیت زیادی دارد.

زیرا بسیاری از قطعات دیگر نیز در همین محدوده قرار دارند؛ مانند:

• پمپ هیدرولیک

• پمپ گیربکس

• فلایویل

• بلبرینگ‌های موتور

به همین دلیل، شنیدن صدا فقط یک هشدار است و نه دلیل قطعی برای تعمیر مبدل گشتاور.

۷. وجود براده فلزی در روغن گیربکس

اگر بخواهیم تنها یک روش را برای تشخیص وضعیت داخلی سیستم انتقال قدرت انتخاب کنیم، بررسی روغن گیربکس یکی از بهترین گزینه‌ها خواهد بود.

هنگام سرویس یا تعویض روغن، باید به موارد زیر توجه شود:

• تغییر رنگ روغن

• بوی سوختگی

• وجود ذرات فلزی

• وجود براده روی فیلتر یا آهنربای کارتل

وجود براده فلزی نشان می‌دهد که یکی از قطعات داخلی سیستم انتقال قدرت در حال سایش است.

این قطعه ممکن است:

• خود مبدل گشتاور باشد.

• پمپ گیربکس باشد.

• صفحات اصطکاکی گیربکس باشند.

• یا یاتاقان‌های داخلی آسیب دیده باشند.

یکی از اشتباهات رایج این است که تنها روغن تعویض شود و علت اصلی تولید براده بررسی نشود.

در چنین شرایطی شاید دستگاه برای مدت کوتاهی عملکرد طبیعی پیدا کند، اما مشکل اصلی همچنان باقی می‌ماند و در آینده خسارت بسیار بیشتری ایجاد خواهد کرد.

جمع‌بندی بخش دوم

در این بخش دیدیم که خرابی مبدل گشتاور فقط با کاهش قدرت موتور خود را نشان نمی‌دهد. افزایش دمای روغن گیربکس، تأخیر هنگام تغییر جهت حرکت، صداهای غیرعادی و وجود براده فلزی در روغن نیز از مهم‌ترین علائمی هستند که می‌توانند از وجود مشکل در سیستم انتقال قدرت خبر دهند.

اما همچنان نباید بر اساس یک علامت، تصمیم به تعمیر یا تعویض مبدل گشتاور گرفت. بررسی همزمان تمام علائم و انجام کارشناسی دقیق، بهترین راه برای جلوگیری از هزینه‌های غیرضروری است.