بخش سوم | چگونه خرابی توربین را از خرابی گیربکس تشخیص دهیم؟
ادامه مقاله
در بخش اول این مقاله، با وظیفه مبدل گشتاور (توربین) در سیستم انتقال قدرت لودر آشنا شدیم و توضیح دادیم که چرا خرابی این قطعه میتواند علائمی شبیه خرابی موتور یا گیربکس ایجاد کند. سپس سه نشانه مهم شامل بالا رفتن دور موتور بدون افزایش قدرت، کند شدن حرکت اولیه و افت کشش هنگام بارگیری را بررسی کردیم.
در بخش دوم نیز به نشانههایی مانند افزایش دمای روغن گیربکس، تأخیر یا ضربه هنگام حرکت، صداهای غیرعادی و وجود براده فلزی در روغن پرداختیم؛ علائمی که معمولاً در خرابیهای پیشرفتهتر دیده میشوند.
در این بخش، به سه سؤال مهم پاسخ میدهیم؛ سؤالاتی که تقریباً هر خریدار یا اپراتوری هنگام مواجه شدن با افت قدرت دستگاه از خود میپرسد:
آیا مشکل از توربین است یا گیربکس؟
چه زمانی فقط توربین تعمیر میشود؟
چه زمانی باید گیربکس نیز باز شود؟
۸. چگونه خرابی توربین را از خرابی گیربکس تشخیص دهیم؟
این یکی از مهمترین بخشهای کارشناسی ماشینآلات راهسازی است.
در عمل، بسیاری از علائم خرابی توربین و گیربکس به یکدیگر شباهت دارند و همین موضوع باعث میشود بعضی تعمیرکاران بدون عیبیابی دقیق، کل گیربکس را باز کنند؛ در حالی که مشکل فقط از مبدل گشتاور بوده است.
البته عکس این موضوع نیز اتفاق میافتد؛ یعنی تصور میشود توربین خراب است، اما پس از باز کردن دستگاه مشخص میشود که صفحات داخلی گیربکس یا مجموعه شیرهای کنترل دچار مشکل شدهاند.
بنابراین تشخیص صحیح، قبل از هرگونه تعمیر، اهمیت بسیار زیادی دارد.
علائمی که بیشتر به خرابی توربین شباهت دارند
در خرابی مبدل گشتاور معمولاً این نشانهها بیشتر دیده میشوند:
دور موتور بالا میرود اما دستگاه کشش کافی ندارد.
افت قدرت بیشتر هنگام بارگیری احساس میشود.
حرکت دستگاه نرم است اما قدرت انتقال نیرو کاهش یافته است.
گیربکس داغ میشود.
دستگاه در تمام دندهها تقریباً رفتار مشابهی دارد.
در این حالت، موتور بهخوبی کار میکند اما بخشی از توان آن قبل از رسیدن به گیربکس از بین میرود.
علائمی که بیشتر به خرابی گیربکس مربوط میشوند
در مقابل، اگر مشکل از خود گیربکس باشد معمولاً موارد زیر دیده میشود:
یکی از دندهها درست عمل نمیکند.
دستگاه در یک دنده قدرت دارد اما در دنده دیگر خیر.
هنگام تعویض دنده ضربههای شدید ایجاد میشود.
گیربکس از دنده خارج میشود.
حرکت جلو و عقب رفتار متفاوتی دارند.
در چنین شرایطی احتمال خرابی مجموعه داخلی گیربکس بیشتر از مبدل گشتاور است.
نکته مهم این است که در بسیاری از موارد، توربین و گیربکس بهصورت زنجیرهای روی یکدیگر اثر میگذارند. یعنی ادامه کار با یک توربین معیوب میتواند در نهایت به گیربکس نیز آسیب وارد کند.
۹. چه زمانی فقط توربین تعمیر میشود؟
یکی از سؤالهایی که همیشه توسط صاحبان ماشینآلات پرسیده میشود این است که:
آیا با خرابی توربین، حتماً باید گیربکس نیز تعمیر شود؟
پاسخ همیشه منفی است.
اگر خرابی در مراحل اولیه تشخیص داده شود، معمولاً با تعمیر یا بازسازی خود مبدل گشتاور میتوان مشکل را برطرف کرد.
برای مثال:
فرسودگی یاتاقانها
آسیب دیدن بوشها
نشتی داخلی
خرابی بعضی قطعات داخلی توربین
در بسیاری از موارد بدون باز کردن کامل گیربکس قابل برطرف شدن هستند.
به همین دلیل است که کارشناسان همیشه تأکید میکنند علائم اولیه نباید نادیده گرفته شوند.
هرچه تعمیر دیرتر انجام شود، احتمال آسیب رسیدن به سایر بخشهای سیستم انتقال قدرت بیشتر خواهد شد.
۱۰. چه زمانی گیربکس نیز باید باز شود؟
گاهی خرابی توربین آنقدر ادامه پیدا میکند که دیگر تنها با تعمیر مبدل گشتاور مشکل برطرف نمیشود.
در این شرایط معمولاً لازم است گیربکس نیز بررسی شود.
برای مثال اگر:
براده فلزی وارد مدار روغن شده باشد،
فشار روغن گیربکس افت کرده باشد،
صفحات اصطکاکی آسیب دیده باشند،
یا قطعات داخلی گیربکس دچار سایش شده باشند،
باز کردن کامل گیربکس اجتنابناپذیر خواهد بود.
به همین دلیل بسیاری از تعمیرکاران باتجربه قبل از هر تصمیمی، ابتدا فشار روغن، وضعیت روغن، عملکرد دندهها و رفتار دستگاه را بررسی میکنند تا مشخص شود مشکل واقعاً از کدام بخش آغاز شده است.
یک اشتباه رایج که هزینه تعمیر را چند برابر میکند
یکی از اشتباهات رایج در بازار این است که بعضی افراد تصور میکنند:
«تا وقتی دستگاه حرکت میکند، نیازی به تعمیر نیست.»
این تصمیم شاید در کوتاهمدت باعث صرفهجویی در هزینه شود، اما در بسیاری از موارد نتیجه کاملاً برعکس خواهد بود.
مبدل گشتاور معیوب میتواند:
دمای روغن را افزایش دهد.
فشار بیشتری به گیربکس وارد کند.
باعث آلودگی روغن شود.
عمر صفحات داخلی گیربکس را کاهش دهد.
در نتیجه، هزینهای که شاید ابتدا با تعمیر توربین قابل کنترل بود، بعد از مدتی به تعمیر کامل گیربکس تبدیل میشود.
به همین دلیل، تشخیص زودهنگام همیشه ارزانتر از ادامه کار با دستگاه معیوب است.
جمعبندی بخش سوم
خرابی مبدل گشتاور و گیربکس در بسیاری از موارد علائم مشابهی ایجاد میکنند، اما با بررسی دقیق رفتار دستگاه، عملکرد دندهها، وضعیت روغن و نحوه انتقال قدرت میتوان منشأ اصلی مشکل را تشخیص داد.
هرچه خرابی توربین زودتر شناسایی و برطرف شود، احتمال آسیب رسیدن به گیربکس کمتر خواهد بود و هزینه تعمیرات نیز به میزان قابل توجهی کاهش پیدا میکند.
دیدگاهها و امتیازها
برای ثبت دیدگاه با حساب راهساز وارد شوید.
اولین نفری باشید که دربارهٔ این مقاله مینویسد.